Ciepłe wiosenne i letnie dni to wymarzony czas dla zwolenników potraw z grilla. Co najważniejsze, grillowanie to nie tylko sposób na przygotowanie przysmaków cieszących podniebienie, ale również doskonały pomysł na chwilę relaksu po ciężkim dniu! Jeśli jednak nie chcemy, aby takie ucztowanie na świeżym powietrzu przysporzyło nam dodatkowych kilogramów, powinniśmy pamiętać o umiarze. Dla naszego zdrowia ważny jest również rodzaj produktów, które wybieramy do grillowania oraz czas i sposób ich pieczenia.
Kalorie pod kontrolą
Jeśli dbasz o szczupłą sylwetkę wybieraj do grillowania chude mięso, ryby oraz warzywa. Pamiętaj, że grillowany karczek, kiełbaski oraz fragmenty kurczaka ze skórą zawierają znaczne ilości tłuszczu! Przykładowo porcja piesi drobiowej bez skóry wielkości 100 g dostarcza zaledwie 99 kcal, taka sama porcja karkówki to już ponad 260 kcal, a kiełbasy zwyczajnej ok. 200 kcal.
Zwracaj również uwagę na dodatki, które stosujesz do poprawienia smaku grillowanych produktów. Najmniej kalorii zawiera tarty chrzan, musztarda oraz ketchup. Znacznie bardziej kaloryczny jest majonez oraz dipy przygotowane na jego bazie. Doskonałym i jednocześnie dietetycznym dodatkiem do grillowanych warzyw jest sos jogurtowy. Możesz doprawić go czosnkiem, świeżą miętą, pietruszką lub koperkiem.
Przed grillowaniem
Paliwem wykorzystywanym najczęściej do grillowania jest węgiel drzewny oraz drewno z drzew liściastych. Do rozpalenia grilla możesz z kolei zastosować zapalarkę elektryczną, gazową oraz specjalne rozpałki płynne, którymi spryskuje się węgiel lub rozpałki stałe umieszczane pod drewnem i węglem. Pamiętaj, aby do rozpalania nie stosować benzyny, spirytusu ani parafiny. W żadnym wypadku nie należy również wrzucać do ognia gazet ani tworzyw sztucznych.
Podczas grillowania
Czas opiekania nad otwartym ogniem powinien być możliwie jak najkrótszy (najlepiej do 25 minut), tak aby nie doszło do zwęglenia i nadmiernego wysuszenia produktu. Należy dostosować go odpowiednio do wielkości porcji, pilnując by mięso było dopieczone w środku. Do grillowania bez dodatkowego zabezpieczenia folią aluminiową najlepiej nadają się warzywa, filety rybne, piersi drobiowe lub steki. Jeśli chcesz obniżyć kaloryczność potraw przez wytopienie części tłuszczu, skorzystaj ze specjalnej tacki żaroodpornej.
Większe porcje mięsa np. łopatki lub całe tuszki drobiowe, które wymagają długiego czasu pieczenia, należy przed położeniem na ruszcie owinąć dodatkowo w folię aluminiową. W celu skrócenia czasu pieczenia, możesz uprzednio lekko podgotować kawałki mięsa. Jeśli korzystasz z mrożonych produktów, pamiętaj, by przed grillowaniem doprowadzić do ich całkowitego rozmrożenia.
Grillowane produkty spożywaj z umiarem!
Pamiętaj, że produkty pieczone nad otwartym ogniem zawierają w składzie związki wykazujące działanie rakotwórcze, takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) oraz heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA), które są silnymi mutagenami. Zawartość HAA w pieczonym mięsie może być nawet od kilkudziesięciu do kilkuset razy wyższa niż w przypadku mięsa gotowanego.
W grillowanych produktach charakteryzujących się znaczną zawartością węglowodanów, takich jak np. ziemniaki, występuje również akryloamid, czyli związek zaliczany do prawdopodobnych ludzkich kancerogenów. Co ciekawe, w przypadku ziemniaków grillowanie zwiększa ilość tej substancji w większym stopniu niż gotowanie, smażenie oraz pieczonie w piekarniku.
Obecność substancji o potencjalnym niekorzystnym oddziaływaniu nie oznacza, że musimy całkowicie zrezygnować z grillowanych przysmaków, a jedynie jadać je sporadycznie. Do potraw z grilla warto również serwować surówki złożone z warzyw takich jak: kapusta, cebula, czosnek, brokuły, ponieważ zawierają one substancje chroniące przed niekorzystnym działaniem kancerogenów.
Karolina Malecka, specjalista ds. żywienia człowieka
Odkryto, że kurz może przenosić bakterie groźne dla zdrowia. Co więcej, drobnoustroje te mogą również zmienić osobowość człowieka.
Według najnowszych odkryć naukowców bakterie, które nosimy w sobie, wcale nie są tak osobiste, jak nam się wydaje. Wszystko za sprawą kurzu, na co wpadli badacze z Uniwersytetu w Toronto.
Bakterie w kurzu
Zbadali oni kurz z kilku domów na obecność bakterii. Z tych samych mieszkań pobrano próbki kału niemowląt, które tam mieszkały i również dokładnie przebadano. Okazało się, że występuje wiele podobieństw w obydwu grupach próbek, co może oznaczać, że bakterie jelitowe przedostają się do kurzu i z kurzu do jelita.
Transferu tego rodzaju mikroorganizmów zaskoczył naukowców, ponieważ są one przystosowane do życia w warunkach beztlenowych. Badacze tłumaczą to tym, że w kurzu znajdują się spory, czyli specjalne formy przetrwalnikowe bakterii, które dzięki znaczącemu odwodnieniu i istnieniu wielu warstw osłonnych są w stanie przetrwać w różnych warunkach.
Już od dawna wiadomo, że flora jelitowa ma wpływ nie tylko na nasze zdrowie, ale również na cechy behawioralne. Można powiedzieć, że specyficzny zestaw bakterii w układzie pokarmowym mówi o tym, kim naprawdę jesteśmy.
Następny cel naukowców stanowi zbadanie, czy bakterie, które poprzez brudne dłonie czy pieluchy niemowląt przedostały się do kurzu, mają wpływ na pozostałych członków rodziny.
Do czego są nam potrzebne bakterie jelitowe?
W ciele dorosłego człowieka znajduje się około 2 kilogramów bakterii. Głównie jest to flora jelitowa, gdzie liczba komórek bakteryjnych 10 razy przekracza liczbę wszystkich komórek ludzkiego ciała! W skład tej grupy mikroorganizmów wchodzą przedstawiciele 300-1000 różnych gatunków drobnoustrojów.
Oczywiście mają one mnóstwo pozytywnych zastosowań. Po pierwsze pomagają w trawieniu, dzięki czemu możemy w pełni wykorzystywać wszystkie składniki żywności. Poza tym są odpowiedzialne za produkcję witamin i hormonów, stymulowanie układu odpornościowego do walki z drobnoustrojami chorobotwórczymi oraz regulację rozwoju jelit.
Niestety okazuje się, że bakterie jelitowe czasem powodują reumatoidalne zapalenie stawów i inne zakażenia oportunistyczne. Poza tym mogą przyczyniać się do powstawania nowotworów.
Przy prawidłowym żywieniu, poziomie hormonów, środowisku życia i małym natężeniu stresu raczej nie powinniśmy obawiać się niebezpiecznych bakterii. Gorzej jest w przypadku osób chorujących, zestresowanych czy niemowląt, których układ odpornościowy po narodzinach jest sterylny. Od tego jakie zamieszkają tam bakterie, zależy więc bardzo wiele.
Dr Ewa Dąbrowska jest lekarzem klinicznym o specjalizacji chorób wewnętrznych, tytuł doktora uzyskała na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym. Zajmując się badaniami z zakresu immunologii, swoje zainteresowanie skupiła na leczeniu chorób cywilizacyjnych za pomocą żywienia.
Na bazie swoich doświadczeń napisała też książki o zdrowym odżywianiu, m.in. „Ciało i ducha ratować żywieniem” oraz „Przywracać zdrowie żywieniem”.
W swojej wieloletniej praktyce spotykała się z przypadkami chorób, wobec których konwencjonalna medycyna nie była skuteczna. To właśnie dla osób, którym leczenie farmakologiczne nie przynosiło oczekiwanych rezultatów, opracowała dietę warzywno-owocową, jako nowatorską metodę leczenia i zapobiegania chorobom.
Program dr Dąbrowskiej to w istocie półgłodówka lecznicza, post, który możemy stosować jako kurację okresową. Dzięki niej dostarczymy do organizmu witamin i mikroelementów oraz odtrujemy całe nasze ciało i wzmocnimy naturalne mechanizmy obronne. Po zastosowaniu diety następuje oczyszczenie organizmu z metabolitów leków, alkoholu, a także odkładających się w różnych zakamarkach naszego ciała produktów przemiany materii.
Wśród zalet diety wyróżnić należy także redukcję masy ciała, zwiększenie witalności, sprawności umysłowej, obniżenie cholesterolu we krwi oraz poprawę pracy gruczołów i narządów wewnętrznych.
Musimy pamiętać, że warunkiem powodzenia terapii jest wprowadzenie naturalnych produktów żywnościowych do naszego żywienia najlepiej na stałe. A zatem zadbanie o to, by na stole gościły zawsze zdrowe i świeże warzywa, owoce, rośliny strączkowe i oleje tłoczone na zimno.
Podstawową zasadą według dr Dąbrowskiej jest stosowanie warzyw i owoców w nieograniczonych ilościach. Jako że są to mało kaloryczne produkty, nie dostarczymy razem z nimi zbyt wiele energii, co umożliwi przestawienie naszego organizmu na korzystanie z własnych zapasów tkanki tłuszczowej. Jednocześnie wydalimy też nadmiar wody, a wraz z nią szkodliwe złogi toksyn i produkty przemiany materii.
Zdaniem autorki diety, należy wybierać warzywa nisko skrobiowe, do których zalicza się między innymi marchew, pietruszkę, por, rzodkiew, kapustę, kalafior, cebulę, czosnek, dynię, ogórek, pomidor, paprykę, sałatę, czy zioła. Dr Dąbrowska zaleca jednocześnie spożywanie niskocukrowych owoców, wśród których wyróżnić należy: jabłka, cytryny, grejpfruty oraz jagody.
Jak podkreśla dr Dąbrowska - bardzo korzystne są zielone soki, pochodzące z pędów roślin. Stanowią one źródło aktywnych składników i enzymów o właściwościach oczyszczających i odtruwających. Dzięki nim dostarczymy naszemu organizmowi energii w najczystszej postaci. Do takich soków możemy użyć: natkę pietruszki, seler naciowy, botwinę, mniszek, pokrzywę, szczaw, szpinak, brokuły, czy choćby kapustę i sałatę.
W omawianej kuracji należy spożywać 3 posiłki w ciągu dnia o ściśle określonych porach - o godzinie 9, 14 i 19. Każdy dzień rozpoczynamy od wypicia szklanki średnio zmineralizowanej wody mineralnej z dodatkiem cytryny. Śniadanie powinniśmy zjeść najpóźniej 2 godziny po przebudzeniu. Taką dietę należy stosować cyklicznie od 1 do 6 tygodni.
Warto wiedzieć, że warzywa i owoce możemy spożywać łącznie i osobno, zarówno surowe, jak i w postaci soków własnej roboty, surówek, zup warzywnych, warzyw duszonych, czy pieczonych. Powinniśmy pić także duże ilości wody mineralnej, herbat owocowych i ziołowych, kompotów bez dodatku cukru oraz wywarów z warzyw.
Jako, że dieta dr Dąbrowskiej jest niezwykle restrykcyjna i ogranicza się jedynie do warzyw i owoców spożywanych w różnej formie, unikać należy wszystkich pozostałych produktów żywnościowych. Niekorzystna jest sól, kawa, papierosy i alkohol, a także tłuszcze w każdej postaci.
Przed zastosowaniem diety warzywno-owocowej dr Dąbrowskiej należy skonsultować się ze specjalistą, gdyż ma ona wpływ na mechanizm działania leków w organizmie. Najczęstszym przeciwwskazaniem do stosowania kuracji jest zażywanie leków hamujących działanie układu odpornościowego, sterydowych i cytostatyków. Dodatkowo omawianego planu żywienia nie mogą podejmować osoby po przeszczepach narządów, z chorobami nowotworowymi w stadium zaawansowanym, z nadczynnością tarczycy, kobiety w ciąży i podczas karmienia piersią oraz dzieci.
Poniżej prezentujemy przykładowy jadłospis na jeden tydzień diety:
Dzień 1
Śniadanie: kapusta biała gotowana, ogórek kiszony, pomidor z cebulą; surówka: papryka, pomidor, jabłko, ogórek kiszony, natka, sałata, seler naciowy z kwaskiem mlekowym; sok z marchwi.
Obiad: barszcz ukraiński; surówka z jabłka i porów; surówka z białej kapusty z arbuzem; sok pomidorowy, sok jabłkowy, herbata miętowa.
Kolacja: bigos jarski; jabłko pieczone; surówka: kiszona kapusta, marchew, szczypiorek, jabłko; sok jabłkowy, herbata owocowa.
Dzień 2
Śniadanie: burak gotowany; pomidor z cebulą; surówka: marchew, jabłko, chrzan; sok z buraka kiszonego; herbata miętowa. Obiad: barszcz z kiszonych buraków z czosnkiem; gołąbki jarskie; ogórek kiszony z cebulą; surówka: seler korzeniowy, jabłko, cytryna, z dodatkiem wody; kompot z jabłek. Kolacja: bigos jarski; marchew gotowana z koperkiem; tarte jabłka z rzodkwią; sok pomidorowy, herbata wieloowocowa.
Dzień 3 Śniadanie: burak gotowany; surówka z pomidora, ogórka kiszonego, papryki i cebuli; surówka: biała kapusta, jabłko, przyprawy ziołowe; sok z marchwi; sok z ogórka kiszonego. Obiad: zupa kalafiorowa; leczo jarskie; kapusta kiszona z jabłkiem, szczypiorkiem; kompot z dyni. Kolacja: mus jabłkowy; pory gotowane; surówka: kapusta kiszona, marchew, szczypiorek; sok pomidorowy; herbata z róży.
Dzień 4 Śniadanie: kapusta biała na gorąco; pomidor z cebulą, ogórek kiszony; surówka: marchew, seler, jabłko i sok z cytryny; 1/2 grapefruita, sok z marchwi. Obiad: buraczek faszerowany; surówka z białej kapusty z jabłkiem i przyprawami ziołowymi; surówka z ogórka kiszonego z cebulą; herbata owocowa, sok pomidorowy. Kolacja: jabłko pieczone; surówka: kapusta kiszona z grapefruitem; surówka: brukiew, jabłko, marchew; sok jabłkowy, sok pomidorowy.
Dzień 5 Śniadanie: surówka z białej kapusty z jabłkiem i cytryną; pomidor z ogórkiem kiszonymi, sok z marchwi, herbata miętowa. Obiad: kapuśniak ze świeżej kapusty; surówka z czerwonej i żółtej papryki z jabłkiem i ogórkiem kiszonym; pomidor z cebulą; kompot z jabłek; 1/2 grapefruita. Kolacja: leczo jarskie; surówka z kapusty białej z papryką; buraczki na gorąco, sok z selera i marchwi, herbata owocowa.
Dzień 6 Śniadanie: pomidor z cebulą; ogórek kiszony; surówka z rzepy, rzodkiewki, jabłka; surówka z czerwonej kapusty z czosnkiem; sok z marchwi; sok z surowego buraka z wodą i sokiem z cytryny; herbata miętowa. Obiad: zupa kapuśniak; leczo jarskie; surówka z marchwi i jabłka; kompot z jabłek z goździkami. Kolacja: mus jabłkowy; surówka z marchwi i jabłka; surówka z selera, dyni, jabłka; sok z marchwi; herbata wieloowocowa.
Dzień 7 Śniadanie: marchew gotowana (w całości), pomidor z cebulą; surówka: kapusta kiszona, papryka, szczypiorek, natka, jabłko; sok z kiszonego buraka; sok z marchwi, herbata miętowa. Obiad: kapuśniak ze świeżej kapusty; kabaczek pokrojony w paski i ugotowany; surówka z marchwi, jabłka, chrzanu, kiełków lucerny, sałata z sokiem z cytryny; sok z jabłek i buraków. Kolacja: 1/2 grejpfruta, surówka: papryka czerwona, cebula, jabłko, ogórek kiszony; burak gotowany; herbata z melisy.
Regularne bieganie zwiększa oczekiwaną, dalszą długość trwania życia - o 6,2 lata u mężczyzn i o 5,6 lat w przypadku kobiet. Najnowsze analizy wyników badania duńskiej populacji omówiono na spotkaniu EuroPRevent2012 w Dublinie.
Jeśli chodzi o spodziewany czas życia, najwięcej korzyści daje
bieganie od jednej do 2,5 godzin w tygodniu w tempie "wolnym lub średnim" - zauważył po analizach wieloletnich danych z populacji Peter Schnohr, główny kardiolog Copenhagen City Heart Study.
Debata na temat wpływu joggingu na zdrowie rozpoczęła się w latach 70. - "po tym, jak kilku mężczyzn zmarło w trakcie biegania, i różne gazety sugerowały, jakoby jogging mógł być zbyt wyczerpujący dla zwykłych ludzi w średnim wieku" - wspomina Schnohr.
Niewiele później, bo w 1976 roku, ruszyło badanie Copenhagen City Heart. Jest to rozłożone w czasie badanie około 20 tys. mężczyzn i kobiet w wieku od 20 do 93 lat. Dane z badań trafiają do Copenhagen Population Register, i pozwalają powiększyć wiedzę nt. prewencji chorób układu krążenia i udarów. W efekcie opublikowano ponad 750 specjalistycznych artykułów, z czasem dotyczących coraz większej liczby chorób, m.in. serca, płuc, alergii, padaczki, demencji, zespołu bezdechu śródsennego i chorób genetycznych. Pozwoliło też przebadać związki długowieczności i różnego rodzaju ćwiczeń oraz innych czynników.
Aby sprawdzić wpływ joggingu na oczekiwaną długość życia, naukowcy badali grupę mężczyzn i kobiet uprawiających jogging oraz grupy ludzi nie biegających, ale reprezentujących przekrój populacji. Wszyscy uczestnicy odpowiadali na pytania, np. ile czasu w skali tygodnia poświęcają na bieganie i jak oceniają własne tempo (definiowane jako wolne, średnie lub szybkie). Jednocześnie naukowcy obserwowali te grupy pod kątem śmiertelności.
Pierwsze takie dane zebrano w latach 1976 - 1978, a kolejne - na początku lat 80., 90. i na początku XXI w. Uczestników obserwowano też w okresie późniejszym. Okazało się, z biegiem czasu (maksymalnie w ciągu 35 lat od pierwszego badania), w grupie nie uprawiającej joggingu zmarło 10 158 osób, a wśród biegających - 122. Analizy dowiodły też, że wśród biegających mężczyzn i kobiet ryzyko zgonu zmniejszało się o 44 proc., i że jogging "wydłużał" średnią długość życia o kilka lat. Badani, biegający mężczyźni żyli o 6,2 roku dłużej, kobiety - o 5,6 roku.
Zdaniem autorów analiz, największe korzyści dla zdrowia daje takie tempo biegania, w którym "nieco brakuje nam tchu". Nie chodzi jednak o to, by pozostać "zupełnie bez tchu".
- Wyniki naszego badania pozwalają definitywnie odpowiedzieć na pytanie, czy jogging jest zdrowy - mówi Schnohr. - Możemy z pewnością powiedzieć, że regularny jogging zwiększa długość życia. Dobre wieści są takie, że tak naprawdę nie trzeba wiele, by zebrać plon".
Schnohr przypomina, że jogging sprzyja zdrowiu również na inne sposoby - dotlenia organizm, zwiększa gęstość kości i wrażliwość na insulinę, poprawia pracę serca i działanie układu odpornościowego, poza tym dobrze wpływa na odpowiednią proporcję tłuszczów, obniża ciśnienie, zmniejsza agregacje płytek krwi, przeciwdziała otyłości i jest dobre dla psychiki
.
- intelektualnym,
- duchowym,
- emocjonalnym,
- fizycznym.
(fot. Thinkstockphotos)
